İcazet metni ile müstensih ilavelerini ayırmak
Seçme pasaj · çeviri taslağı · Cilt 3 · 0.2.3
خلاصة نتائج تحقيق الفهرس والإجازة · Arapça kaynağın tamamını okuyun
Bölümün tamamının değil, seçilmiş paragrafların çevirisidir. Yapay zekâ desteğiyle hazırlanan bu taslaklar bağımsız uzman incelemesini beklemektedir.
Fihrist ve İcazet’i dikkatle tahkik ettikten sonra, sırasıyla birinci ve dördüncü bölümlerde ayrıntılı olarak açıklayacağımız üzere, Osman Yahya’nın ulaştığı sayıda birçok ilave bulunduğunu göreceğiz. Bunun sebebi, Abdurrahman Bedevî’nin İcazet neşrine dayanmasıdır. Bu neşir, şeyhin el-Melik el-Muzaffer’e verdiği icazetin metninde zikrettiği başlıklarla müstensihler tarafından eklenenleri ayırmamıştır. Bu ilaveler yaklaşık 44 başlık olup nüshadan nüshaya değişir. Çoğu kayıp eserlerdir; mevcut olanlardan bazıları ise Fihrist ve şeyhin bilinen kitapları gibi başka kaynaklarda zaten anılmıştır. Bu nedenle, el-Melik el-Muzaffer’e verilen icazetin tahkik edilmiş aslî metnine ait olmadıkları ve icazetin aslî yazmaları bulunmadığı sürece bu başlıkları kabul etmeyecek, şeyhin kesin eserleri arasında saymayacağız. Nitekim bu icazetin aslında Fihrist’ten kopyalandığını, içindeki bütün ilave ve farklılıkların aktarım hataları veya müstensih eklerinden ibaret olduğunu göreceğiz!
Arapça pasajla karşılaştırın
وبعد التحقيق الدقيق للفهرس والإجازة، كما سنشرح ذلك بالتفصيل في الفصل الأول الرابع على الترتيب، سنجد أنَّ هذا العدد الذي استخلصه عثمان يحيى فيه الكثير من الزيادات بسبب اعتماده على طبعة عبد الرحمن بدوي للإجازة، والتي لم تميِّز بين العناوين التي ذكرها الشيخ في نص إجازته للملك المظفر، وتلك التي تمَّت إضافتها من قبل النسَّاخ، وهي حوالي 44 عنواناً، وتختلف من نسخة إلى أخرى. وأغلب هذه العناوين الإضافية هي كتب مفقودة، في حين إنَّ بعض العناوين الموجودة منها هي مذكورة أصلاً في المصادر الأخرى، كالفهرس وكتب الشيخ المعروفة. لذلك لن نأخذ بهذه العناوين ولن نعدَّها من ضمن كتب الشيخ المؤكدة طالما أنها ليست من أصل النصِّ المحقق لإجازته للملك المظفر، وطالما أنّه لا يوجد مخطوطات أصلية لهذه الإجازة. وفي الحقيقة سوف نجد أنّ هذه الإجازة منسوخة في الأصل عن الفهرس وكل ما فيها من زيادات أو خلافات لا يعدو كونه أخطاء من النقل أو إضافات من النسّاخ!
